ورود به حساب کاربری
ایجاد حساب کاربری
کلمه عبور را فراموش کرده‌اید؟
ویرایش حساب کاربری

شارژ اعتبار
سوابق خرید
ردیف فاکتور تاریخ مبلغ (تومان) شرح تراکنش کد رهگیری

30 شماره آخر

  • شماره 3216 -
  • ۱۳۹۷ پنج شنبه ۱۸ مرداد
روزنامه در یک نگاه
امکانات
روزنامه در یک نگاه ورق بزنید دریافت همه صفحات
تبلیغات
سپیدار شهروند نارون روزنامه شرق

حکمراني خوب يا بد؟

روح‌الله فکوري

قرن‌ها قبل از اينکه نظريه «حکمراني خوب» مورد توجه دانشمندان علوم اجتماعي قرار بگيرد، خواجه‌ نظام‌الملک، وزير دانا و توانمند پادشاهان سلجوقي، جمله‌اي دارد که مي‌توان آن را چکيده کتاب سياست‌نامه و هر آنچه خواجه در‌اين‌باره نگاشته، دانست؛ «پادشاه را رأي قوي، به از لشکر قوي». اين شاه‌بيت نوشته‌هاي وزيري است که براي دو پادشاه سلجوقي وزارت کرده و 29 سال بر کرسي نخست‌وزيري آلپ‌ارسلان و ملک‌شاه يکم، سلسله سلجوقيان را به اوج عزت و قدرت رسانده است. قرن‌ها پس از خواجه‌ نظام‌الملک طوسي و کتاب سياست‌نامه‌اش هنوز دانشمندان علوم اجتماعي درصدد هستند تا اين بار به روش‌هاي علمي، ويژگي حکمراني خوب را بر‌اساس شواهد تاريخي و ميداني و کتابخانه‌اي برشمرند و آن را تدوين کنند.اندکي پس از پايان جنگ جهاني دوم و در اثناي بازسازي اروپا در قالب طرح مارشال، اين نظريه «دولت بزرگ» بود که گفتمان غالب مطالعات و نظريه‌پردازي‌ها را شکل مي‌داد؛ اما چند دهه بعد آن‌قدر شواهد عليه رويکرد «دولت بزرگ» به دست آمد که اکثر متفکران و جامعه‌شناسان نظريه‌ «دولت کوچک» را به‌عنوان راهي بهتر براي اداره جامعه برگزيدند و اندکي بعد با طرح نظريه حکمراني خوب گامي رو‌به‌جلو در نظريه‌پردازي نظام سياسي برداشته شد و از‌آن‌پس دانشمندان به فهرست‌کردن معيارهاي چنين دولتي مشغول‌اند.صرف‌نظر از آنکه نتايج اين مطالعات و پژوهش‌هاي علمي، در نهايت کدام الگو را براي حکمراني خوب برمي‌گزيند، اين دانايي حکمرانان است که مي‌تواند با تشخيص مصالح اجتماع و درس‌گرفتن از اصول علمي و تجارب تاريخي، سرنوشت ملت‌ها را تعيين کند و راه آينده آنان را به سعادت يا احيانا شکست برگزيند.به گمان نگارنده آنچه سبب شده که ما هنوز نتوانيم از کلاف سردرگم دولت بزرگ رد بشويم و به دولت کوچک و سپس به آستانه معرفي و دستيابي به ويژگي‌هاي آرماني دولت خوب برسيم، نه کمبود منابع علمي و نداشتن تجارب تاريخي، بلکه بي‌توجهي به اصول علمي پذيرفته‌شده حکمراني خوب است.حقيقت اين است که برخي دولتمردان ايران هرگز آن‌گونه که بايد در راستای توجه و نزديکي به مردم و تلاش براي تربيت نسل‌ها بر پايه درک و احترام متقابل نبوده است و جز در مقاطع کوتاهي از تاريخ کهن اين سرزمين، نتوانسته‌اند با نزديک‌کردن خود به متن زندگي مردم، همدلي آنان را به خود جلب کرده و با اين حربه، عزم عمومي را در حمايت از سياست‌ها و برنامه‌هاي خود همراه كنند.اينجا رأي مسئولان و رأي مردم در بعضي موارد اختلافي معني‌دار داشته است و همين عامل سبب شده که مسئولان براي اجراي برخي برنامه‌ها و سياست‌هاي خود همراهي مردم را با خود نبينند. حتما بخشي از مسائلي که امروز با آنها مواجهيم، به ضعف در تدوين و تصويب قوانين مربوط مي‌شود؛ اما عامل اساسي که باعث شده برنامه‌ها و اقدامات دولت درست از آب درنيايد يا قوانين به مشکل بربخورد، همراهي‌نکردن با اين برنامه‌ها تحت تأثير شکاف ميان دولت و مردم بوده است و تا‌زماني‌که اين عامل يعني ناهمذات‌پنداري از ميان نرود، نمي‌توان به اجراي روان و سريع امور اميدوار بود.

ارسال دیدگاه شما

ساعت
روزنامه شرق
عنوان صفحه‌ها

شماره 3533

تاریخ ۱۳۹۸/۷/۳

کارتون
کارتون

حکمراني خوب يا بد؟

روح‌الله فکوري

قرن‌ها قبل از اينکه نظريه «حکمراني خوب» مورد توجه دانشمندان علوم اجتماعي قرار بگيرد، خواجه‌ نظام‌الملک، وزير دانا و توانمند پادشاهان سلجوقي، جمله‌اي دارد که مي‌توان آن را چکيده کتاب سياست‌نامه و هر آنچه خواجه در‌اين‌باره نگاشته، دانست؛ «پادشاه را رأي قوي، به از لشکر قوي». اين شاه‌بيت نوشته‌هاي وزيري است که براي دو پادشاه سلجوقي وزارت کرده و 29 سال بر کرسي نخست‌وزيري آلپ‌ارسلان و ملک‌شاه يکم، سلسله سلجوقيان را به اوج عزت و قدرت رسانده است. قرن‌ها پس از خواجه‌ نظام‌الملک طوسي و کتاب سياست‌نامه‌اش هنوز دانشمندان علوم اجتماعي درصدد هستند تا اين بار به روش‌هاي علمي، ويژگي حکمراني خوب را بر‌اساس شواهد تاريخي و ميداني و کتابخانه‌اي برشمرند و آن را تدوين کنند.اندکي پس از پايان جنگ جهاني دوم و در اثناي بازسازي اروپا در قالب طرح مارشال، اين نظريه «دولت بزرگ» بود که گفتمان غالب مطالعات و نظريه‌پردازي‌ها را شکل مي‌داد؛ اما چند دهه بعد آن‌قدر شواهد عليه رويکرد «دولت بزرگ» به دست آمد که اکثر متفکران و جامعه‌شناسان نظريه‌ «دولت کوچک» را به‌عنوان راهي بهتر براي اداره جامعه برگزيدند و اندکي بعد با طرح نظريه حکمراني خوب گامي رو‌به‌جلو در نظريه‌پردازي نظام سياسي برداشته شد و از‌آن‌پس دانشمندان به فهرست‌کردن معيارهاي چنين دولتي مشغول‌اند.صرف‌نظر از آنکه نتايج اين مطالعات و پژوهش‌هاي علمي، در نهايت کدام الگو را براي حکمراني خوب برمي‌گزيند، اين دانايي حکمرانان است که مي‌تواند با تشخيص مصالح اجتماع و درس‌گرفتن از اصول علمي و تجارب تاريخي، سرنوشت ملت‌ها را تعيين کند و راه آينده آنان را به سعادت يا احيانا شکست برگزيند.به گمان نگارنده آنچه سبب شده که ما هنوز نتوانيم از کلاف سردرگم دولت بزرگ رد بشويم و به دولت کوچک و سپس به آستانه معرفي و دستيابي به ويژگي‌هاي آرماني دولت خوب برسيم، نه کمبود منابع علمي و نداشتن تجارب تاريخي، بلکه بي‌توجهي به اصول علمي پذيرفته‌شده حکمراني خوب است.حقيقت اين است که برخي دولتمردان ايران هرگز آن‌گونه که بايد در راستای توجه و نزديکي به مردم و تلاش براي تربيت نسل‌ها بر پايه درک و احترام متقابل نبوده است و جز در مقاطع کوتاهي از تاريخ کهن اين سرزمين، نتوانسته‌اند با نزديک‌کردن خود به متن زندگي مردم، همدلي آنان را به خود جلب کرده و با اين حربه، عزم عمومي را در حمايت از سياست‌ها و برنامه‌هاي خود همراه كنند.اينجا رأي مسئولان و رأي مردم در بعضي موارد اختلافي معني‌دار داشته است و همين عامل سبب شده که مسئولان براي اجراي برخي برنامه‌ها و سياست‌هاي خود همراهي مردم را با خود نبينند. حتما بخشي از مسائلي که امروز با آنها مواجهيم، به ضعف در تدوين و تصويب قوانين مربوط مي‌شود؛ اما عامل اساسي که باعث شده برنامه‌ها و اقدامات دولت درست از آب درنيايد يا قوانين به مشکل بربخورد، همراهي‌نکردن با اين برنامه‌ها تحت تأثير شکاف ميان دولت و مردم بوده است و تا‌زماني‌که اين عامل يعني ناهمذات‌پنداري از ميان نرود، نمي‌توان به اجراي روان و سريع امور اميدوار بود.

ارسال دیدگاه شما