دلیلی ندارد نگران پیمان مکه باشیم

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

 سخنگوی وزارت امور خارجه، پیمان مکه میان سه کشور منطقه‌ای ترکیه، عربستان و پاکستان را نشانگر تحول در تغییر ادراک کشورهای منطقه در ارتباط با موضوع امنیت دانست. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در نشست هفتگی خود با خبرنگاران، ضمن تبریک روز خبرنگار، یاد شهدای دیپلمات شهید ایران در مزار‌شریف را گرامی داشت. او همچنین با اشاره به به‌ شهادت‌ رساندن تعدادی از خبرنگاران در دو، سه سال گذشته در لبنان و فلسطین توسط رژیم صهیونیستی، یاد خبرنگاران شهید در این کشورها را پاس داشت. سخنگوی وزارت خارجه در این نشست خبری در پاسخ به پرسشی درباره توافق مکه (پیمان دفاعی پاکستان، عربستان و ترکیه) و نگاه‌ها و تحلیل‌هایی که در این زمینه مطرح است، گفت: این موضوع در یک نگاه، نشانگر تحول در تغییر ادراک کشورهای منطقه در ارتباط با موضوع امنیت است. کشورهای منطقه با توجه به تحولات سه سال اخیر، متوجه شده‌اند که امنیت کالای خریداری‌شده از دلالان دروغین امنیت نیست و همواره سیاست اصولی ایران این بوده که کشورهای منطقه با همکاری یکدیگر، در راستای تأمین امنیت درون‌زا، بدون تکیه به بازیگران خارج از منطقه حرکت کنند. او افزود: نکته دیگر این است که کشورهای منطقه بعد از تحولات اکتبر سه سال قبل و جنایت‌های رژیم صهیونیستی در غزه و لبنان، به این جمع‌بندی رسیدند که بزرگ‌ترین تهدید علیه ثبات و امنیت کشورهای منطقه و جامعه جهانی، رژیم صهیونیستی است. جاه‌طلبی‌های رژیم صهیونیستی کاملا مشهود است؛ از‌جمله طرح موهون اسرائیل بزرگ که حاکمیت ملی و سرزمینی تعدادی از کشورهای منطقه را هدف گرفته است.

توافق مکه یعنی کشورهای منطقه دیگر نمی‌توانند به آمریکا متکی باشند

سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت: این طرح تهدیدی علیه کشورهای منطقه از‌جمله کشورهایی است که در این تفاهم سه‌جانبه حضور دارند و این نشانگر تقویت این ادراک است که کشورهای منطقه دیگر نمی‌توانند متکی به ادعای تأمین امنیت از سوی آمریکا باشند؛ آمریکایی که خود بخشی از ایجاد ناامنی در منطقه است. این مقام وزارت امور خارجه ادامه داد: اعتقاد ما این است که امنیت در منطقه تفکیک‌ناپذیر است و هر طرحی که مبتنی بر واقعیت‌های تاریخی و ژئوپلیتیک منطقه باشد، جامع و کامل باشد و دشمن و تهدید را به‌درستی شناسایی کند، این شانس را دارد که به تقویت امنیت ‌و جلوگیری از بی‌ثباتی در منطقه کمک کند.

بستن تنها مدرسه ایرانی در کویت تصمیمی سیاسی است

سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به پرسشی درباره اقدام دولت کویت در بستن تنها مدرسه ایرانی در این کشور و وضعیت چهار ایرانی بازداشت‌شده در این کشور گفت: درباره شهروندان ایرانی، پیگیری‌ها‌ ادامه داشته و دولت کویت بدون توجه به تعهدات بین‌المللی، از اجازه دسترسی کنسولی خودداری کرده و این درخواست مشروع و قانونی ایران است و امیدواریم دولت کویت در این تصمیم خود تجدیدنظر کند. او افزود: درباره مدرسه ایرانیان، این اقدام عجیب دیگری است. انتقام‌جویی از معصوم‌ترین اقشاری که از این مدرسه برای علم‌آموزی استفاده می‌کنند، به‌هیچ‌وجه قابل توجیه نیست. این مدرسه قدمتی طولانی دارد و چند دهه فعال بوده و هیچ مشکلی نداشته است. به نظر می‌رسد این تصمیم سیاسی باشد. سفارت ما پیگیر است و امیدواریم این موضوع حل شود. بقایی گفت: انتظار ما از کشورهای منطقه و کویت این است که به‌جای فرافکنی، از در اختیار دادن سرزمین و امکانات خود برای اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران خودداری کنند. این انتظار زیادی نیست و بر حسن هم‌جواری و تعهدات دولت کویت منطبق است. او درباره درخواست ونزوئلا و چاد برای خروج از دیوان کیفری بین‌المللی نیز گفت: این دو کشور، تنها کشورهایی نیستند که چنین درخواست‌هایی داده‌اند. قبلا چهار یا پنج کشور هم‌ چنین درخواست‌هایی را مطرح کرده بودند. این نشانه ناامیدی جامعه جهانی از محکمه‌ای است که با هدف خاتمه‌دادن به بی‌کیفرمانی تأسیس شد، اما در آزمون چند سال اخیر به دلیل فشار آمریکا و متحدان آن به دیوان، این نهاد نتوانست از این آزمون کامیاب خارج شود. ما شاهد تهدیدات آمریکا علیه دادستان و قضات این دیوان بودیم. همه اینها، کشورها را به این نتیجه رساند که قرار است با عدالت گزینشی روبه‌رو باشیم و دیوان این مأموریت را دارد در مواردی که منافع برخی قدرت‌ها اقتضا می‌کند، به کار رسیدگی به عدالت بپردازد و در سایر موارد رفتار کاملا متفاوتی داشته باشد. این وضعیت طرح چنددهه‌ای را که از بعد از جنگ‌های جهانی شروع شد برای مقابله با شدیدترین جنایات بین‌المللی، با یک عقبگرد جدی روبه‌رو کرده و مسئولیت آن با آمریکا و کشورهایی است که نسبت به جنایات رژیم صهیونیستی بی‌تفاوت بودند.

درباره توافق مکه با ایران صحبت شده بود

سخنگوی وزارت خارجه در ادامه درباره اظهارنظر وزیر خارجه ترکیه درباره اینکه قبل از امضای توافق مکه میان عربستان، پاکستان و ترکیه، ایران در جریان توافق قرار گرفته بود، گفت: بله،‌ کم‌وبیش. او همچنین در پاسخ به پرسشی درباره سفر احتمالی رئیس‌جمهور به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل و برنامه‌های رئیس‌جمهور در جریان این سفر گفت: اجازه دهید وقتی به ایام برگزاری مجمع نزدیک شدیم، در این ارتباط صحبت کنیم.

حضور رئیس‌جمهور در نشست مجمع عمومی سازمان ملل به شرایط بستگی دارد

بقایی با بیان اینکه هنوز تصمیم قطعی در این زمینه گرفته نشده است، اظهار کرد: معمولا رؤسای جمهور ایران در نشست مجمع عمومی سازمان ملل که مهم‌ترین نشست سازمان ملل است، برای بیان دیدگاه‌ها و نظرات جمهوری اسلامی ایران حضور پیدا می‌کنند و امسال نیز در نظر داریم ‌از این فرصت استفاده کنیم که البته بستگی به اوضاع و شرایط نیز دارد. او خاطرنشان کرد: ظرف هفته‌های آینده در این خصوص اطلاع‌رسانی می‌کنیم. سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه مقامات ترکیه و پاکستان اعلام کردند‌ کشورهای دیگر نیز می‌توانند به توافق مکه بپیوندند و برخی دیگر نیز از این توافق به‌عنوان ناتوی اسلامی یاد کرده‌اند، نظر ایران در ارتباط با پیوستن به این توافق چیست؟ این در حالی است که ایران خود در سال‌های گذشته پیشنهادها و طرح‌هایی را در این ارتباط ارائه کرده، از‌جمله «طرح صلح هرمز» و چرا این طرح‌ها در‌ این سال‌ها پیگیری نشده است؟ ‌این عدم پیگیری از سوی ایران بوده یا عدم استقبال کشورهای منطقه؟ خاطرنشان کرد: همان‌طور که پیش از این اشاره کردم، ایران خود در این زمینه پیش‌قدم بوده و تأکید بر پیگیری سازوکار امنیتی درون‌زا در منطقه داشته است و اینکه کشورهای منطقه باید با همکاری یکدیگر، امنیت منطقه را ‌بدون دخالت بازیگران فرامنطقه‌ای تأمین کنند. بقایی با اشاره به طرح‌های ایران در این ارتباط گفت: طرح‌های همکاری همچنان وجود دارد و با توجه به تحولات می‌تواند به‌روزرسانی شود. او ادامه داد: ما با کشورهای همسایه و منطقه در تماس هستیم و امیدواریم ‌همه کشورهای منطقه با درس‌گرفتن از تحولات اخیر، بهترین مسیر را در راستای تقویت امنیت جمعی در منطقه اتخاذ کنند.

دلیلی ندارد نگران پیمان مکه باشیم

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به پرسش دیگری درباره توافق مکه و برخی ‌تحلیل‌ها مبنی بر نگرانی احتمالی ایران از این توافق گفت: ما با سه کشور ترکیه، پاکستان و عربستان، پیوندهای عمیق دینی، تاریخی و تمدنی داریم و دلیلی ندارد که نگران باشیم ‌این پیمان علیه ایران باشد. پیوندهای درهم‌تنیده فرهنگی میان ملت ایران، پاکستان و ترکیه کاملا روشن است. این تحول نشانه مهمی است از اینکه کشورهای منطقه به این نتیجه رسیده‌اند که نمی‌توانند به ادعای تأمین امنیت از سوی آمریکا و برخی دیگر از بازیگران خارج از منطقه اتکا و اعتماد کنند و درصدد هستند که روش دیگری را از طریق اتکا بر توانمندی‌ها و نگاه‌های خود، مستقل از مداخلات مخرب طرف‌های خارجی، بیازمایند.

تصمیم درباره کنوانسیون خزر بر عهده مجلس است

بقایی درخصوص‌ انتخاب زمان‌بندی ارجاع کنوانسیون خزر به مجلس برای تصویب و تحلیل‌هایی که در این زمینه مطرح است، گفت: شما می‌توانید هر زمانی که انتخاب می‌کنید، درباره تصویب یک سند بین‌المللی تحلیل کنید که زمان آن مناسب است یا غیرمناسب. به هر حال، این سند از سال ۱۳۹۷ که امضا شده، تا به امروز، ابعاد مختلف آن مورد بحث و بررسی قرار گرفته است؛ نه‌فقط در وزارت امور خارجه، بلکه در سایر نهادهای ذی‌صلاح. او افزود: جمهوری اسلامی ایران در مورد منافع و مصالح ملی، مستقل تصمیم می‌گیرد. فکر نمی‌کنم دیگر نیازی به توضیح باشد. ما نشان داده‌ایم که تصمیم‌گیری در رابطه با عضویت در اسناد بین‌المللی، منحصرا با در نظر گرفتن منافع و مصالح کشور صورت می‌گیرد. بقایی در ادامه گفت: این سند پنج عضو دارد و چهار کشور دیگر آن را امضا کرده‌اند. اینکه کشور یا کشورهایی تمایل داشته باشند ‌این سند زودتر لازم‌الاجرا شود، به این دلیل است که تا زمانی که هر پنج کشور به آن ملحق نشوند، امکان اجرا‌شدن پیدا نمی‌کند؛ این بسیار طبیعی است. به هر حال، کشورهایی که تصمیم می‌گیرند برای تأمین منافع مشترک خود یا برای مقابله با نگرانی‌های مشترک، سندی را تدوین کنند، دوست دارند ‌آن سند لازم‌الاجرا شود. از این جهت کاملا طبیعی است که چهار کشور دیگر نیز متمایل باشند ‌این سند زودتر لازم‌الاجرا شود. او‌ با بیان اینکه «ما منافع خودمان را در رابطه با دریای خزر در نظر می‌گیریم»، گفت: مثل اینکه در هفت سال گذشته به جمع‌بندی نرسیده بودیم که این سند را برای مجلس ارسال کنیم. این ارتباط‌دادن موضوع به تحولات مرتبط با جنگ تحمیلی، چندان وجهی ندارد. دیدگاه‌ها مختلف است و ما هم احترام می‌گذاریم.  

 وزارت خارجه در هماهنگی کامل با شورای عالی امنیت ملی حرکت می‌کند

بقایی در پاسخ به پرسشی درباره تغییرات صورت‌گرفته در شورای عالی امنیت ملی کشور و اینکه آیا مسئول مذاکرات آقای عراقچی خواهد بود یا آقای محسن رضایی دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی، اظهار کرد: فکر می‌کنم همه جهان به‌ویژه در یک سال و نیم اخیر به صورت عیان دید که ایران کشور نهادهاست، نه اشخاص و اگر ایران در طول یک سال و نیم اخیر توانسته از چالش‌های موجود عبور کند به خاطر این بوده است که تصمیم‌گیری‌ها و تصمیم‌سازی‌ها در نهادها انجام می‌شود و روند تصمیم‌گیری‌ها و تصمیم‌سازی‌ها کاملا مشخص است. او ضمن تبریک به محسن رضایی برای انتصاب به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی اظهار کرد: قطعا وزارت خارجه همچون گذشته تمام تلاش خود را به کار خواهد گرفت که در هماهنگی کامل با شورای عالی امنیت ملی برای پیشبرد منافع و مصالح کشور حرکت و تلاش کند.

بیانیه مشترک ایران و عمان درباره دریای عمان در حال بررسی است

این مقام وزارت امور خارجه در ادامه در مورد پرسشی درباره اینکه آیا عوارض دریایی میان ایران و عمان تقسیم خواهد شد یا صرفا به ایران تعلق می‌گیرد، گفت: در این مرحله درباره چنین جزئیاتی بحث نمی‌کنیم. همان‌طور که قبلا هم گفتم، همچنان بحث‌ها ادامه دارد. در مورد نقشه تردد، تفاهم حاصل‌شده و در مورد بیانیه مشترک نیز برخی نکات فنی وجود دارد که همچنان در حال بررسی است، اما مذاکرات به شکل بسیار روان و سازنده در جریان است. درباره این جزئیات فعلا بحثی نداریم. آنچه مشخص است، اینکه سازوکارهایی ایجاد خواهد شد که ضمن نظارت بر تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز، در مورد موضوعات مرتبط با محیط‌ زیست، همکاری در زمینه ارائه خدمات دریایی و مقابله با جرائم نیز تمهیداتی اندیشیده می‌شود. قاعدتا وقتی شما خدمات دریایی ارائه می‌دهید، باید در ازای آن عوارض دریافت کنید. طبیعتا در زمان مناسب و در چارچوب توافقات، درباره این جزئیات نیز تصمیم‌گیری خواهد شد.

دعوت‌نامه‌ای برای آقایان عراقچی و قالیباف برای سفر به پاکستان دریافت کردیم

سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سؤالی درباره اخبار منتشرشده درمورد دعوت پاکستان از آقایان عراقچی و قالیباف برای سفر به این کشور و اهداف پاکستان از انجام این دعوت گفت: رفت‌وآمد بین دو کشور همسایه که روابط خیلی نزدیک و رو به توسعه‌ دارند به طور معمول انجام می‌شود، چنان که در مدت اخیر چندین مقام پاکستانی از ایران دیدار کردند و مقامات ایرانی نیز متقابلا سفرهایی به پاکستان داشتند که در این زمینه می‌توان به سفر وزیر صمت، وزیر اقتصاد و وزیر کشور ایران به پاکستان اشاره کرد. این دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران خاطرنشان کرد: دعوتنامه برای سفر آقایان عراقچی و قالیباف به پاکستان دریافت شده و هر موقع که زمینه برای انجام این سفر مناسب باشد، سفر انجام خواهد شد. او گفت: در این سفرها عمدتا موضوع روابط دوجانبه مطرح است، چراکه روابط دو کشور مهم است و در هفت الی هشت ماه اخیر نیز مهم‌تر شده است و همان‌طور که اشاره کردم این‌گونه رفت‌وآمدها بین دو کشور ایران و پاکستان کاملا طبیعی و بخشی از روابط دو کشور است.

 بازشدن تنگه هرمز منوط به تحقق شرایط ایران است

بقایی افزود: بازشدن تنگه هرمز منوط به تحقق شرایطی است که بر جمهوری اسلامی ایران تحمیل شده است. این اقدام بر کل منطقه، به دلیل تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، تأثیر گذاشته است. باید در نظر داشته باشید که ما کماکان در وضعیت جنگی به سر می‌بریم. تا زمانی که محاصره دریایی آمریکا ادامه داشته باشد که طبق قطع‌نامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، محاصره دریایی از این دست به مثابه عمل تجاوزکارانه محسوب می‌شود و همچنین سایر نقض‌های آمریکا تداوم یابد، شرایط لازم برای اینکه بگوییم تنگه هرمز به آبراهی امن تبدیل شده، وجود نخواهد داشت. بنابراین این بر عهده‌ طرف آمریکایی است که اقدامات غیرقانونی و مخرب خود را که فقط 21 روز پس از امضای یادداشت‌تفاهم‌ پایان جنگ آغاز شد و همچنان ادامه دارد، متوقف کرده و جبران کند تا بتوانیم درباره گام‌های بعدی صحبت کنیم. سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به پرسشی درباره اینکه شورای عالی امنیت ملی باید مذاکرات ایران و عمان در مورد تنگه هرمز را تأیید کند، گفت: روند تصمیم‌گیری مشخص است. هر مذاکره‌ای که توسط وزارت امور خارجه انجام می‌شود، تحت نظر شورای عالی امنیت ملی است و روند هم گزارش‌دهی می‌شود و بر اساس دستورالعمل‌هایی که مراجع بالادستی صادر می‌کنند، این روند پیگیری می‌شود و در این مورد هم قاعدتا به همان شکل عمل خواهد شد.

با آمریکا از طریق میانجی‌ها تبادل پیام می‌شود

او در ادامه گفت: درباره اینکه آیا الان با آمریکا مذاکره‌ای داریم یا خیر، قبلا هم عرض کردم و جناب آقای دکتر عراقچی هم دیروز فکر می‌کنم دقیقا به همین موضوع اشاره کردند؛ ما مذاکره‌ای با آمریکا نداریم. تبادل پیام از طریق میانجی‌ها در مورد موضوعات روز امر طبیعی است که صورت بگیرد، ولی اینکه گام بعدی چه خواهد بود، بستگی به شرایط دارد. فعلا ما متمرکز بر مذاکرات با کشور عمان برای تعیین‌تکلیف مسیر تردد کشتیرانی هستیم.