میلیاردر جنجالی از حلقه قدرت کنار میرود
کنارهگیری قریب الوقوع ایلان ماسک از دولت ترامپ
ایلان ماسک، میلیاردر جنجالی و متحد نزدیک دونالد ترامپ، قرار است طی هفتههای آینده از نقش محوری خود در دولت کنارهگیری کند. به گفته منابع آگاه، هرچند ترامپ از عملکرد ماسک رضایت دارد، اما هر دو به این نتیجه رسیدهاند که زمان بازگشت او به کسبوکارهایش و ایفای نقشی حمایتی فرا رسیده است.

به گزارش گروه رسانه ای شرق، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به حلقه نزدیکان خود، از جمله اعضای کابینهاش، اطلاع داده است که ایلان ماسک طی هفتههای آینده از نقش کنونی خود به عنوان شریک تصمیمگیر، حامی پر سر و صدا و مأمور اجرای تصمیمات سخت در واشنگتن، کنارهگیری خواهد کرد.
به گفته سه منبع آگاه در دولت ترامپ که نخواستند نامشان فاش شود، رئیسجمهور امریکا همچنان از عملکرد ماسک و ابتکار او در «دپارتمان بهرهوری دولت» (DOGE) خشنود است، اما هر دو نفر در روزهای اخیر به این نتیجه رسیدهاند که بهزودی زمان آن فرا خواهد رسید که ماسک به کسبوکارهای خود بازگردد و نقشی حمایتی بر عهده بگیرد.
عقبنشینی قریبالوقوع ماسک در حالی صورت میگیرد که برخی از افراد داخلی دولت ترامپ و بسیاری از متحدان خارج از دولت، از غیرقابل پیشبینی بودن او ناامید شدهاند و بهطور فزایندهای این میلیاردر را یک دردسر سیاسی میدانند؛ پویاییای که روز سهشنبه با شکست ۱۰ درصدی یک قاضی محافظهکار مورد حمایت صریح ماسک در انتخابات کرسی دیوان عالی ویسکانسین، به شکلی آشکار برجسته شد.
این وضعیت همچنین نشاندهنده یک چرخش آشکار در روابط ترامپ و ماسک نسبت به یک ماه پیش است؛ زمانی که مقامات کاخ سفید و متحدان پیشبینی میکردند ماسک «ماندنی است» و ترامپ راهی برای نادیده گرفتن محدودیت زمانی ۱۳۰ روزه برای وضعیت استخدامی ویژه ماسک پیدا خواهد کرد.
یک مقام ارشد دولت به پولیتیکو گفت که ماسک احتمالاً نقش غیررسمی خود به عنوان مشاور را حفظ خواهد کرد و همچنان گاهبهگاه در محوطه کاخ سفید دیده خواهد شد. فرد دیگری هشدار داد هر کسی که فکر میکند ماسک به طور کامل از مدار ترامپ ناپدید خواهد شد، «خودش را گول میزند».
به گفته این منابع آگاه، این انتقال احتمالاً همزمان با پایان دوره فعالیت ماسک به عنوان «کارمند ویژه دولت» خواهد بود؛ وضعیتی خاص که او را به طور موقت از برخی قوانین اخلاقی و تضاد منافع معاف میکند. انتظار میرود این دوره ۱۳۰ روزه در اواخر ماه می یا اوایل ژوئن به پایان برسد.
مدافعان ماسک در داخل دولت معتقدند که با توجه به دیدگاه آنها مبنی بر اینکه ماسک دیگر نمیتواند بدون زیادهروی بیش از حد، از بودجه سازمانهای دولتی بکاهد، زمان مناسبی برای این انتقال فرا رسیده است.
اما بسیاری دیگر میگویند او نیرویی غیرقابل پیشبینی و غیرقابل مدیریت است که در برقراری ارتباط برنامههایش با وزرای کابینه و از طریق زنجیره فرماندهی کاخ سفید به رهبری سوزی وایلز، رئیس دفتر کارکنان، با مشکل مواجه بوده و مکرراً آنها را با نظرات غیرمنتظره و ناهماهنگ در پلتفرم اجتماعی خود، ایکس (X)، به آشفتگی کشانده است – از جمله به اشتراک گذاشتن برنامههای بررسینشده و ناهماهنگ برای قلع و قمع سازمانهای فدرال.
تهدید سیاسی ناشی از ماسک پس از آنکه دموکراتها از سرمایهگذاری حدود ۲۰ میلیون دلاری ماسک در رقابت ویسکانسین بهرهبرداری کردند، برجسته شد و برخی آشکارا آن را یک همهپرسی درباره این غول پرنفوذ و تفرقهانگیز خواندند.
با این حال، ترامپ بیش از یک هفته قبل از انتخابات، روند هموارسازی مسیر خروج ماسک را آغاز کرده بود – از جمله در جلسه کابینه در ۲۴ مارس که به گفته یکی از منابع آگاه که در جلسه حضور نداشت اما از اظهارات مطلع شده بود، به حاضران گفت که ماسک در حال انتقال به خارج از دولت خواهد بود. یک مقام ارشد دولت تأیید کرد که ترامپ در این جلسه درباره انتقال ماسک صحبت کرده است.
بلافاصله پس از اعلام این خبر، ترامپ خبرنگاران و دوربینها را برای بخش پایانی جلسه دعوت کرد و در آنجا از ماسک که با کلاه قرمز رنگ «ماگا» (MAGA) در جلسه حضور داشت، به شدت تمجید کرد. وزرای کابینه – که بسیاری از آنها تنها چند هفته قبل بر سر رویکرد بیمحابای ماسک در کاهش بودجه دپارتمانهایشان با او درگیر شده بودند – به نوبه خود به تمجید از کمپین او برای کاهش بوروکراسی پرداختند.
ترامپ با اشاره به تهدیدهای جانی و موج خرابکاری علیه خودروهای ساخت تسلا، خطاب به ماسک گفت: «ایلان، میخواهم از تو تشکر کنم – میدانم که دوران سختی را پشت سر گذاشتهای.» او سپس ماسک را «یک میهنپرست» و «یکی از دوستان من» خواند. پس از آن، هر دو مرد به طور علنی به این انتقال اشاره کردند. هنگامی که برت بائر از فاکس نیوز از ماسک پرسید آیا با انقضای وضعیت کارمند ویژه دولت، آماده رفتن خواهد بود، او اساساً اعلام کرد که مأموریتش انجام شده است: «فکر میکنم ما تا آن زمان، بیشتر کارهای لازم برای کاهش یک تریلیون دلاری کسری بودجه را به انجام رسانده باشیم.»
دوشنبه شب، ترامپ به خبرنگاران گفت: «در مقطعی ایلان میخواهد به شرکتش بازگردد.» او افزود: «او خودش میخواهد. من تا جایی که میتوانستم او را نگه میداشتم.»
هریسون فیلدز، سخنگوی کاخ سفید، روز سهشنبه همزمان با اعلام نتایج انتخابات ویسکانسین گفت: «همانطور که رئیسجمهور گفتند، کاخ سفید دوست دارد ایلان را تا حد امکان در کنار خود نگه دارد. ایلان در اجرای دستور کار رئیسجمهور نقش اساسی داشته و تا زمانی که رئیسجمهور دستور دیگری ندهد، به این کار خوب ادامه خواهد داد.»
اما بسیاری از نزدیکان ترامپ بهطور فزایندهای از اینکه انتظار میرود ماسک بهزودی از نقش محوری خود در کنار ترامپ کنار برود و فهرست بلندبالای غافلگیریهای «دپارتمان بهرهوری دولت» (DOGE) – که از ارسال ایمیل انبوه آخر هفته برای درخواست گزارش کار کارمندان فدرال تا کاهش تصادفی بودجه برنامههای پیشگیری از ابولا را شامل میشد – ممکن است سرانجام به پایان برسد، احساس آرامش میکنند.
این جدای از نگرانیهای آنها درباره ماسک به عنوان یک دردسر سیاسی است که به نقطه وحدتبخشی برای دموکراتهای دچار اختلاف تبدیل شده است.